- بوی بد دهان و نفس بدبو (halitosis) ممکن است منشاء‌ دهانی (در اثر وجود باکتری‏ها) یا منشاء‌دیگری داشته باشد و از نظر فردی و اجتماعی،‌آزاردهنده است.
– در 85 تا 90 درصد موارد علت بوی بد دهان منشاء‌ دهانی دارد و شدت آن در طول روز، برحسب خوردن بعضی غذاها (مثل سیر،‌ پیاز،‌گوشت، ماهی و پنیر) چاقی، کشیدن سیگار و مصرف الکل متفاوت است. از آنجا که دهان در طول شب در معرض اکسیژن کمتری قرار دارد و غیرفعال است، معمولاً در هنگام برخاستن از خواب، این بود تشدید می‏شود. ممکن است بوی بد دهان، گذرا باشد و اغلب با خوردن غذا، مسواک زدن، استفاده از نخ دندان یا شستشو با دهان شویه برطرف شود. در بعضی موارد بوی بد دهان و نفس، مقاوم و مزمن است که 25 درصد افراد جامعه با شدت‏های مختلف مبتلا به این نوع هستند و معمولاً اختلال جدی‏تری محسوب می‏شود و می‏تواند بر ارتباطات شخصی، اجتماعی و شغلی فرد اثر منفی بگذارد و موجب کاهش اعتماد به نفس و افزایش استرس وی شود.
– شایع‏ترین محل دهانی ایجاد کننده نفس بدبو، زبان است. باکتری‏های زبان ترکیبات بدبو و اسیدهای چرب ایجاد می‏کنند و 80 تا 90 درصد موارد دهانی نفس بدبو ناشی از آنها است. استفاده از اسپری‏های دهانی، دهان شویه یا آدامس فقط به طور موقت بوی ایجاد شده به وسیله باکتری‏های روی زبان را می‏پوشاند. می‏توان از تمیز کننده زبان یا مسواک برای پاک کردن زبان استفاده کرد. تمیز کننده‏های مخصوص زبان تا حدودی مؤثرترند و می‏توانند غشای میکروبی روی زبان را بردارند.
– بیش از 600 نوع باکتری در دهان یافت می‏شود که بسیاری از آنها می‏توانند در صورت انکوباسیون در محیط آزمایشگاه، بوی شدیدی ایجاد کنند. این بوها عمدتاً در اثر تجزیه‏ی پروتئین‏ها به اسیدهای آمینه و سپس تجزیه‏ی این اسیدها به گازهای بدبو ایجاد می‏شوند.
– فضاهای بین دندانی و زیر لثه‏ای، متراکم شدن بقایای غذا در بین دندان‏ها، آبسه‏های دندان، دندان‏های مصنوعی تمیز نشده و اقدامات دندانپزشکی غلط می‏توانند کانون و علت بروز نفس بدبو باشند. ضایعات دهانی ناشی از عفونت‏های ویروسی (مثل هرپس سیمپلکس و پاپیلوما ویروس انسانی) ممکن است موجب نفس بدبو شوند.
– بیماری‏های پریودونتال، عفونت‏های سینوس یا وجود جسم خارجی در بینی با نفس بدبو همراهند.
– در 3 تا 5 درصد موارد، عفونت لوزه موجب نفس بدبو می‏شود. تقریباً 7 درصد افراد از وجود ذرات کلسیفیه در فرورفتگی‏های لوزه رنج می‏برند. این اختلال، «سنگ لوزه» (tonsillolith) نام دارد و می‏تواند باعث نفس خیلی بدبو شود.
– چنانچه ناحیه‏ی کاردیا (دریچه‏ی بین معده و مری) به طور کامل بسته نشود فتق هیاتال و یا بازگشت محتویات معده به مری (ریفلاکس؛ Gerd) روی می‏دهد که در نتیجه‏ی آن، اسید معده وارد مری می‏شود و گازهای آزاد شده به داخل دهان مجب نفس بدبو می‏شوند. به ندرت معده، عامل ایجاد نفس بدبو است (مگر در موارد آروغ زدن).
نکته:
بوی بد ناشی از خوردن سیر، از معده منشاء نمی‏گیرد. زیرا آلیل متیل سولفاید (فرآوری جانبی هضم شدن سیر) در معده متابولیزه نمی‏شود.
– بعضی از بیماری‏های سیستمیک مثل نارسایی کبد، عفونت‏های قسمت تحتانی دستگاه تنفس (عفونت‏های برونش و ریه)، نارسایی کلیه و عفونت کلیه، سرطان، دیابت شیرین و اختلالات متابولیک با نفس بدبو همراهند.
– در حال حاضر با این که هالیتوزیس مزمن به خوبی به وسیله پزشکان و دندانپزشکان شناخته شده، در بسیاری از موارد، درمان آن به سادگی امکان پذیر نیست. تمیز کردن ملایم زبان (دو بار در روز)، خوردن صبحانه‏ی سالم (تشکیل شده از غذاهای زبر، به منظور کمک به تمیز شدن قسمت‏های خیلی عقب زبان)، استفاده از آدامس (برای افزایش بزاق و نیز در مواردی که بهداشت صحیح دهان، بعد از خوردن غذا امکان ندارد)، جویدن دانه رازیانه، جویدن دارچین، جویدن آدامس کندر رومی یا خوردن جعفری تازه، غرغره کردن با دهان شویه مناسب (قبل از خواب شب)، رعایت بهداشت صحیح دهان و دندان (شامل تمیز کردن روزانه زبان، مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و مراجعه مرتب به دندانپزشک) و تمیز کردن دندان مصنوعی و قرار دادن آن درمحلول ضد باکتری در هنگام خواب شب توصیه می‏شود.
نکته:
ممکن است دهان شویه‏ها حاوی موادی باشند که به وسیله‏ی صابون موجود در اکثر خمیردندان‏ها غیرفعال شوند. بنابراین توصیه می‏شود از به کار بردن دهان شویه، بلافاصله بعد از مسواک زدن با خمیردندان اجتناب نمایید.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *